Dự kiến bỏ án tử hình cho 6 tội danh từ năm 2026

Tiếp tục bỏ án tử hình cho một số tội danh là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Bộ luật Hình sự 2026 do Bộ Công an vừa công bố để lấy ý kiến.

Nếu đề xuất được Quốc hội thông qua, số tội danh còn áp dụng hình phạt tử hình sẽ tiếp tục được thu hẹp, phù hợp với chủ trương cải cách tư pháp và xu hướng hạn chế áp dụng án tử hình.

6 tội danh được đề xuất bỏ hình phạt tử hình

Theo dự thảo Bộ luật Hình sự 2026, Bộ Công an đề xuất bỏ hình phạt tử hình đối với các tội danh sau:

• Tội bạo loạn (Điều 112).
• Tội hiếp dâm người dưới 16 tuổi (Điều 142).
• Tội mua bán trái phép chất ma túy (Điều 251).
• Tội chống loài người (Điều 422).
• Tội phạm chiến tranh (Điều 423).
• Bỏ tội khủng bố nhằm chống chính quyền nhân dân (Điều 113) do được nhập vào Tội khủng bố (Điều 299).

Như vậy, nếu dự thảo được thông qua, Bộ luật Hình sự chỉ còn 04 tội danh có mức hình phạt cao nhất là tử hình.

Những tội danh vẫn còn áp dụng chưa bỏ án tử hình

Theo dự thảo, bốn tội danh vẫn giữ hình phạt tử hình gồm:

• Tội phản bội Tổ quốc.
• Tội giết người.
• Tội khủng bố.
• Tội sản xuất trái phép chất ma túy.

Đây đều là các tội phạm được đánh giá có tính chất đặc biệt nghiêm trọng, gây nguy hiểm rất lớn cho xã hội hoặc an ninh quốc gia.

Trước đó đã bỏ án tử hình đối với 8 tội danh

Việc bỏ tử hình 6 tội danh là bước tiếp theo sau khi Luật sửa đổi Bộ luật Hình sự năm 2025 đã chính thức bãi bỏ hình phạt tử hình đối với 08 tội danh từ ngày 01/7/2025, gồm:

• Hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân.
• Phá hoại cơ sở vật chất – kỹ thuật của Nhà nước.
• Sản xuất, buôn bán hàng giả là thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh.
• Phá hoại hòa bình, gây chiến tranh xâm lược.
• Gián điệp.
• Vận chuyển trái phép chất ma túy.
• Tham ô tài sản.
• Nhận hối lộ.

Sau lần sửa đổi năm 2025, Bộ luật Hình sự còn 10 tội danh có hình phạt tử hình. Nếu dự thảo năm 2026 được thông qua, con số này sẽ tiếp tục giảm xuống còn 4.

Vì sao tiếp tục đề xuất bỏ án tử hình 6 tội danh?

Theo Bộ Công an, việc tiếp tục thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình xuất phát từ nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước.

Cụ thể:

• Thực hiện Nghị quyết số 49-NQ/TW về Chiến lược cải cách tư pháp.
• Tiếp tục triển khai Kết luận số 92-KL/TW và Kết luận số 84-KL/TW của Bộ Chính trị.
• Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị về việc rà soát, giảm bớt các tội danh áp dụng hình phạt tử hình và tăng cường chuyển đổi từ tử hình sang tù chung thân.

Định hướng chung là chỉ duy trì hình phạt tử hình đối với những tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, đồng thời tăng tính nhân đạo trong chính sách hình sự.

Những trường hợp không áp dụng hoặc không thi hành án tử hình

Theo Điều 40 Bộ luật Hình sự 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025), tử hình là hình phạt đặc biệt chỉ áp dụng đối với người phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thuộc một số nhóm tội theo quy định của pháp luật.

Không áp dụng hình phạt tử hình đối với:

• Người dưới 18 tuổi khi phạm tội.
• Phụ nữ có thai.
• Phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
• Người từ đủ 75 tuổi trở lên khi phạm tội hoặc khi xét xử.

Không thi hành án tử hình đối với:

• Phụ nữ có thai.
• Phụ nữ đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi.
• Người từ đủ 75 tuổi trở lên.
• Người mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối.

Trong các trường hợp này hoặc khi người bị kết án được Chủ tịch nước ân giảm, hình phạt tử hình sẽ được chuyển thành tù chung thân.

Kết luận

Đề xuất bỏ tử hình 6 tội danh tại dự thảo Bộ luật Hình sự 2026 là bước tiếp theo trong lộ trình cải cách tư pháp và hoàn thiện chính sách hình sự của Việt Nam. Tuy nhiên, đây mới chỉ là nội dung trong dự thảo đang được lấy ý kiến và chưa có hiệu lực pháp luật. Việc có chính thức bỏ hình phạt tử hình đối với các tội danh này hay không còn phụ thuộc vào quá trình xem xét, thông qua của Quốc hội trong thời gian tới.

Nếu quý vị và các bạn còn băn khoăn hoặc có tình huống cụ thể liên quan đến pháp luật, có thể liên hệ với Luật sư 360 theo thông tin được đăng tải trên website và các kênh mạng xã hội chính thức của Luật sư 360. Đội ngũ Luật sư 360 sẽ hỗ trợ, tư vấn chi tiết để giúp bạn hiểu rõ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định hiện hành.

Trân trọng kính chào!