Xử lý kỷ luật viên chức từ 01/7/2026 được quy định thế nào?

Từ ngày 01/7/2026, Nghị định 234/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực, thay thế các quy định trước đây về xử lý kỷ luật viên chức. Nghị định mới quy định cụ thể về đối tượng áp dụng, nguyên tắc xử lý, các hình thức kỷ luật, thời hiệu, thời hạn xử lý cũng như trình tự xử lý kỷ luật viên chức.

Dưới đây là những nội dung đáng chú ý về xử lý kỷ luật viên chức từ ngày 01/7/2026.

Đối tượng áp dụng?

Theo Nghị định 234/2026/NĐ-CP, việc xử lý kỷ luật được áp dụng đối với:

• Viên chức theo quy định của Luật Viên chức;
• Người đã thôi việc;
• Người đã nghỉ hưu.

Đối với viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập của Đảng, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị – xã hội, việc xử lý kỷ luật được thực hiện theo Nghị định này kết hợp với điều lệ của tổ chức tương ứng.

Nguyên tắc xử lý kỷ luật viên chức theo Nghị định 234/2026/NĐ-CP

Điều 2 Nghị định 234/2026/NĐ-CP quy định việc xử lý kỷ luật phải bảo đảm các nguyên tắc:

• Khách quan, công bằng, công khai, nghiêm minh;
• Chính xác, kịp thời;
• Đúng thẩm quyền, trình tự và thủ tục.

Mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử lý một lần bằng một hình thức kỷ luật.

Trường hợp viên chức có từ hai hành vi vi phạm trở lên thì từng hành vi đều được xem xét nhưng chỉ áp dụng một hình thức kỷ luật cao nhất, không xử lý thành nhiều lần.

Quyết định xử lý kỷ luật có hiệu lực 12 tháng kể từ ngày có hiệu lực thi hành.

Trong thời gian này, nếu viên chức không tiếp tục có hành vi vi phạm đến mức phải xử lý kỷ luật thì quyết định kỷ luật đương nhiên chấm dứt hiệu lực, không phải ban hành văn bản chấm dứt hiệu lực.

Hình thức kỷ luật được ghi vào lý lịch viên chức và cập nhật vào Cơ sở dữ liệu quốc gia về cán bộ, công chức, viên chức hoặc cơ sở dữ liệu chuyên ngành theo quy định.

Các hình thức xử lý kỷ luật đối với viên chức

Theo Điều 35 Luật Viên chức 2025 và Điều 7 Nghị định 234/2026/NĐ-CP, viên chức có hành vi vi phạm sẽ bị áp dụng một trong các hình thức xử lý kỷ luật sau:

• Khiển trách;
• Cảnh cáo;
• Cách chức (đối với viên chức quản lý);
• Buộc thôi việc.

Ngoài hình thức kỷ luật chính, viên chức còn bị hạn chế thực hiện hoạt động nghề nghiệp theo quy định của pháp luật có liên quan.

Đối với viên chức bị Tòa án kết án phạt tù mà không được hưởng án treo hoặc bị kết án về tội phạm tham nhũng thì đương nhiên bị buộc thôi việc kể từ ngày bản án hoặc quyết định của Tòa án có hiệu lực pháp luật.

Riêng viên chức quản lý phạm tội thì khi bản án có hiệu lực sẽ đương nhiên thôi giữ chức vụ được bổ nhiệm.

Thời hiệu xử lý được quy định thế nào?

Theo Điều 36 Luật Viên chức 2025, thời hiệu kỷ luật được tính từ thời điểm xảy ra hành vi vi phạm, cụ thể:

• 05 năm đối với hành vi vi phạm đến mức khiển trách;
• 10 năm đối với các hành vi vi phạm còn lại.

Một số trường hợp không áp dụng thời hiệu xử lý kỷ luật, gồm:

• Vi phạm đến mức bị khai trừ khỏi Đảng;
• Vi phạm về bảo vệ chính trị nội bộ;
• Xâm hại lợi ích quốc gia trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh, đối ngoại;
• Sử dụng văn bằng, chứng chỉ hoặc giấy tờ giả, không hợp pháp.

Về thời hạn xử lý kỷ luật:

• Không quá 90 ngày kể từ ngày phát hiện hành vi vi phạm;
• Trường hợp vụ việc phức tạp cần xác minh thì được kéo dài nhưng không quá 150 ngày.

Thời gian điều tra, truy tố và xét xử hình sự không tính vào thời hiệu xử lý kỷ luật.

Trình tự, thủ tục xử lý kỷ luật đối với viên chức

Theo Điều 13 Nghị định 234/2026/NĐ-CP, việc kỷ luật đối với viên chức được thực hiện theo 03 bước:

Bước 1: Tổ chức họp kiểm điểm viên chức.

Bước 2: Thành lập Hội đồng kỷ luật.

Bước 3: Ban hành quyết định xử lý kỷ luật.

Tuy nhiên, một số trường hợp không phải thực hiện đầy đủ các bước trên, gồm:

• Đã có quyết định kỷ luật của Đảng;
• Đã có kết luận của cơ quan có thẩm quyền về hành vi vi phạm;
• Viên chức bị Tòa án kết án thuộc trường hợp đương nhiên buộc thôi việc.

Hệ quả pháp lý

Theo Điều 37 Luật Viên chức 2025, ngoài hình thức kỷ luật, viên chức còn phải chịu các hệ quả sau:

• Thực hiện các quy định liên quan đến bổ nhiệm, tuyển dụng, thôi việc, tiền lương, tiền thưởng và các chế độ khác theo mức độ vi phạm;
• Trong thời gian đang bị xử lý kỷ luật hoặc đang bị điều tra, truy tố, xét xử thì không được ứng cử, đề cử, bổ nhiệm, điều động, biệt phái, đào tạo hoặc bồi dưỡng;
• Viên chức bị cách chức do tham nhũng không được bổ nhiệm vào vị trí quản lý;
• Trường hợp bị cấm hành nghề hoặc hạn chế hoạt động nghề nghiệp sẽ được bố trí công việc phù hợp; nếu không có vị trí phù hợp thì hợp đồng làm việc bị chấm dứt theo quy định của pháp luật.

Nếu quý vị và các bạn còn băn khoăn hoặc có tình huống cụ thể liên quan đến pháp luật, có thể liên hệ với Luật sư 360 theo thông tin được đăng tải trên website và các kênh mạng xã hội chính thức của Luật sư 360. Đội ngũ Luật sư 360 sẽ hỗ trợ, tư vấn chi tiết để giúp bạn hiểu rõ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định của pháp luật hiện hành.

Trân trọng kính chào!