Thủ Tục Ly Hôn, Hồ Sơ, Thẩm Quyền Và Quy Trình Mới Nhất

Tư vấn thủ tục ly hôn: Ly hôn là một trong những quyết định khó khăn nhất của đời người. Không ai mong muốn đi đến bước đường này, nhưng khi mâu thuẫn hôn nhân không thể hàn gắn, khi niềm tin đã mất và cuộc sống chung trở nên ngột ngạt, ly hôn lại trở thành giải pháp để các bên chấm dứt quan hệ hôn nhân và bắt đầu một cuộc sống mới.

Từ ngày 01/7/2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Tố tụng dân sự, Luật Tố tụng hành chính, Luật Tư pháp người chưa thành niên, Luật Phá sản và Luật Hòa giải, đối thoại tại Tòa án số 85/2025/QH15 chính thức có hiệu lực.

Luật mới này đã có những thay đổi quan trọng liên quan đến hệ thống Tòa án và thẩm quyền giải quyết các vụ việc ly hôn. Nếu trước đây người dân thường nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân cấp huyện thì kể từ ngày 01/7/2025, việc giải quyết sẽ do Tòa án nhân dân khu vực đảm nhiệm.

Việc thay đổi này nhằm tinh gọn bộ máy, tránh trùng lặp, đồng thời nâng cao chất lượng xét xử và bảo đảm tính thống nhất trong quá trình áp dụng pháp luật. Vì vậy, để tránh việc nộp sai cơ quan có thẩm quyền khiến hồ sơ bị trả lại hoặc phải chuyển nhiều lần, người dân cần nắm rõ thủ tục, hồ sơ và thẩm quyền giải quyết ly hôn theo quy định mới.

Các Hình Thức Ly Hôn Theo Quy Định Hiện Hành

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, hiện nay việc ly hôn được chia thành hai hình thức chính gồm thuận tình ly hôn và ly hôn đơn phương.

Thuận Tình Ly Hôn

Thuận tình ly hôn là trường hợp cả hai vợ chồng cùng đồng ý chấm dứt quan hệ hôn nhân.

Các bên đã tự thỏa thuận được toàn bộ các vấn đề liên quan đến:

Tài sản chung;
Quyền nuôi con;
Nghĩa vụ cấp dưỡng;
Các quyền và nghĩa vụ khác sau ly hôn.

Trong trường hợp này, Tòa án chỉ xem xét tính tự nguyện của các bên và việc thỏa thuận có bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của con hay không.

Thông thường, thủ tục thuận tình ly hôn được giải quyết khá nhanh. Thời gian giải quyết thường từ 15 đến 30 ngày làm việc kể từ ngày Tòa án thụ lý hồ sơ hợp lệ.

Đây là phương án được khuyến khích trong những trường hợp hai bên vẫn giữ được thiện chí và mong muốn chấm dứt hôn nhân trong hòa bình.

Ly Hôn Đơn Phương

Ly hôn đơn phương là trường hợp chỉ một bên vợ hoặc chồng yêu cầu chấm dứt quan hệ hôn nhân.

Người yêu cầu phải chứng minh rằng:

Mâu thuẫn vợ chồng đã trầm trọng;
Đời sống chung không thể kéo dài;
Mục đích hôn nhân không đạt được.

Tòa án sẽ xem xét các chứng cứ, tiến hành hòa giải và nếu không thể hàn gắn thì sẽ ra quyết định cho ly hôn theo quy định.

Do có yếu tố tranh chấp nên thời gian giải quyết thường kéo dài hơn, từ 02 đến 04 tháng hoặc lâu hơn nếu vụ việc có tranh chấp phức tạp về tài sản hoặc quyền nuôi con.

Hồ Sơ Ly Hôn Cần Chuẩn Bị

Để Tòa án có căn cứ thụ lý hồ sơ, người yêu cầu cần chuẩn bị đầy đủ các giấy tờ sau:

Đơn xin ly hôn theo mẫu của Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền;
Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn;
Bản sao chứng thực căn cước công dân hoặc chứng minh nhân dân của vợ và chồng;
Bản sao giấy khai sinh của con chung (nếu có);
Tài liệu chứng minh tài sản chung, nợ chung hoặc các thỏa thuận liên quan nếu có yêu cầu Tòa án giải quyết.

Trong một số trường hợp cụ thể, người nộp hồ sơ có thể phải bổ sung:

Giấy xác nhận nơi cư trú;
Văn bản ủy quyền;
Thỏa thuận tài sản trước hôn nhân;
Các giấy tờ khác theo yêu cầu của Tòa án.

Hồ sơ càng đầy đủ, rõ ràng thì quá trình thụ lý và giải quyết càng thuận lợi.

Thẩm Quyền Giải Quyết Ly Hôn Theo Luật Mới Từ Ngày 01/7/2025

Luật số 85/2025/QH15 đã thay đổi căn bản cơ cấu hệ thống Tòa án và quy định lại thẩm quyền của từng cấp.

Theo đó, từ ngày 01/7/2025, hệ thống Tòa án nhân dân khu vực chính thức hoạt động và thay thế cho các Tòa án nhân dân cấp huyện trước đây.

Tòa án khu vực được thành lập trên cơ sở sáp nhập một hoặc nhiều Tòa án cấp huyện liền kề.

Tòa Án Có Thẩm Quyền Giải Quyết Ly Hôn

Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết sơ thẩm các vụ việc:

Dân sự;
Hôn nhân và gia đình;
Kinh doanh, thương mại;
Lao động;
Hành chính;
Các yêu cầu khác theo quy định của pháp luật tố tụng.

Điều này đồng nghĩa với việc nếu muốn ly hôn, người dân sẽ nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân khu vực nơi người bị yêu cầu ly hôn cư trú hoặc làm việc.

Đây là điểm thay đổi lớn so với trước đây khi hồ sơ được nộp tại Tòa án nhân dân cấp huyện.

Việc chuyển đổi sang mô hình Tòa án khu vực nhằm nâng cao tính chuyên nghiệp, giảm chồng chéo và nâng cao hiệu quả giải quyết các vụ việc.

Trường Hợp Ly Hôn Thuộc Thẩm Quyền Của Tòa Án Nhân Dân Cấp Tỉnh

Theo quy định mới, Tòa án nhân dân cấp tỉnh là cơ quan thực hiện chức năng xét xử phúc thẩm đối với các vụ việc đã được Tòa án nhân dân khu vực giải quyết sơ thẩm nhưng có kháng cáo hoặc kháng nghị.

Ngoài ra, Tòa án nhân dân cấp tỉnh vẫn có thẩm quyền sơ thẩm đối với một số trường hợp đặc biệt như:

Ly hôn có yếu tố nước ngoài;
Một bên cư trú hoặc làm việc ở nước ngoài;
Không xác định được nơi cư trú của một bên;
Tranh chấp tài sản lớn, phức tạp;
Các trường hợp thuộc thẩm quyền riêng của Tòa án cấp tỉnh theo quy định của pháp luật.

Do đó, nếu vụ việc có yếu tố nước ngoài hoặc thuộc trường hợp đặc biệt thì người dân cần nộp hồ sơ trực tiếp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh.

Nộp Hồ Sơ, Tiến Hành Làm Thủ Tục Ly Hôn Ở Đâu?

Đây là vấn đề khiến nhiều người nhầm lẫn trên thực tế.

Đối Với Thuận Tình Ly Hôn

Hai bên có thể thỏa thuận lựa chọn Tòa án nhân dân khu vực nơi một trong hai người cư trú hoặc làm việc để nộp hồ sơ.

Đối Với Ly Hôn Đơn Phương

Người yêu cầu phải nộp hồ sơ tại Tòa án nhân dân khu vực nơi người còn lại cư trú hoặc làm việc.

Trường Hợp Không Xác Định Được Nơi Cư Trú

Nếu không xác định được nơi cư trú của người bị yêu cầu ly hôn hoặc người đó đang ở nước ngoài thì hồ sơ được nộp tại Tòa án nhân dân cấp tỉnh nơi người yêu cầu đang cư trú.

Thời Gian Giải Quyết Thủ Tục Ly Hôn

Thời gian giải quyết phụ thuộc vào tính chất của từng vụ việc.

Thời Gian Giải Quyết Thuận Tình Ly Hôn

Thông thường từ 15 đến 30 ngày làm việc nếu hồ sơ đầy đủ và không phát sinh tranh chấp.

Thời Gian Giải Quyết Ly Hôn Đơn Phương

Thường kéo dài từ 02 đến 04 tháng hoặc lâu hơn nếu có tranh chấp về tài sản hoặc quyền nuôi con.

Trường Hợp Có Kháng Cáo Hoặc Kháng Nghị

Vụ án sẽ được Tòa án nhân dân cấp tỉnh giải quyết theo thủ tục phúc thẩm trong khoảng từ 02 đến 03 tháng.

Việc chuẩn bị hồ sơ đầy đủ và cung cấp chứng cứ rõ ràng sẽ giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết.

Án Phí Và Lệ Phí Khi Làm Thủ Tục Ly Hôn

Theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, án phí và lệ phí ly hôn được xác định như sau:

Ly Hôn Không Có Tranh Chấp Tài Sản

Mức án phí phải nộp là 300.000 đồng.

Ly Hôn Có Tranh Chấp Tài Sản

Án phí được tính theo giá trị tài sản tranh chấp:

Đến 6 triệu đồng: 300.000 đồng;
Trên 6 triệu đồng đến 400 triệu đồng: 5% giá trị tài sản tranh chấp;
Trên 400 triệu đồng đến 800 triệu đồng: 20 triệu đồng cộng 4% phần vượt quá 400 triệu đồng;
Trên 800 triệu đồng đến 2 tỷ đồng: 36 triệu đồng cộng 3% phần vượt quá 800 triệu đồng;
Trên 2 tỷ đồng đến 4 tỷ đồng: 72 triệu đồng cộng 2% phần vượt quá 2 tỷ đồng;
Trên 4 tỷ đồng: 112 triệu đồng cộng 0,1% phần vượt quá 4 tỷ đồng.

Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Làm Thủ Tục Ly Hôn

Khi thực hiện thủ tục ly hôn, người dân cần lưu ý một số vấn đề quan trọng sau:

Nếu người vợ đang mang thai hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi thì người chồng không được quyền đơn phương yêu cầu ly hôn, kể cả trường hợp đứa trẻ không phải con ruột của mình.
Nếu có con dưới 36 tháng tuổi, người mẹ thường được ưu tiên trực tiếp nuôi con, trừ trường hợp không đủ điều kiện chăm sóc, nuôi dưỡng.
Nếu các bên không thỏa thuận được quyền nuôi con thì Tòa án sẽ căn cứ vào quyền lợi mọi mặt của con để quyết định.
Đối với tài sản chung, Tòa án sẽ xem xét chia theo nguyên tắc công bằng, có tính đến công sức đóng góp, hoàn cảnh và quyền lợi của các bên.
Trong mọi trường hợp, hòa giải vẫn là thủ tục được Tòa án tiến hành trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.

Nếu vụ việc phức tạp, người dân nên tìm đến luật sư hoặc tổ chức hành nghề luật sư để được hỗ trợ, tránh sai sót về hồ sơ và trình tự thủ tục.

Kết Luận

Việc nắm rõ quy định mới về thủ tục ly hôn từ ngày 01/7/2025 sẽ giúp người dân chủ động chuẩn bị hồ sơ, xác định đúng cơ quan có thẩm quyền và tiết kiệm thời gian khi giải quyết vụ việc.

Dù là thuận tình ly hôn hay ly hôn đơn phương, việc chuẩn bị đầy đủ giấy tờ, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình sẽ giúp quá trình giải quyết diễn ra thuận lợi và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của các bên liên quan.

Liên Hệ Tư Vấn

Nếu quý vị và các bạn còn băn khoăn hoặc có tình huống cụ thể liên quan đến vấn đề ly hôn, tranh chấp tài sản, quyền nuôi con khi ly hôn hoặc sau khi ly hôn, có thể liên hệ với Luật sư 360 theo thông tin đã được cung cấp trên website này và trên các trang mạng xã hội của Luật sư 360.

Đội ngũ Luật sư 360 của chúng tôi sẽ tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ chi tiết, giúp quý vị hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình theo quy định của pháp luật hiện hành.

Trân trọng kính chào!