Giữ Tiền Lì Xì Của Con Không Trả Cha Mẹ Có Phạm Luật?

Tiền lì xì đầu năm không chỉ mang ý nghĩa may mắn, cầu chúc bình an mà còn là món quà được nhiều trẻ em mong chờ mỗi dịp Tết Nguyên đán. Tuy nhiên, một vấn đề được nhiều phụ huynh và người dân quan tâm là cha mẹ có được giữ tiền lì xì của con không và nếu giữ nhưng không trả thì có vi phạm pháp luật hay không? Dưới đây là quy định mới nhất cần biết.

Cha Mẹ Có Được Giữ Tiền Lì Xì Không?

Lì xì (hay còn gọi là mừng tuổi) là phong tục truyền thống tốt đẹp của người Việt Nam và nhiều quốc gia Á Đông trong dịp Tết Nguyên đán. Đây là việc trao tặng một khoản tiền được đặt trong phong bao đỏ nhằm gửi gắm những lời chúc may mắn, bình an và tài lộc cho người nhận.

Dưới góc độ pháp lý, tiền lì xì không chỉ có giá trị tinh thần mà còn được xem là tài sản được tặng cho riêng của người nhận.

Theo Điều 76 Luật Hôn nhân và Gia đình, việc quản lý tài sản riêng của con được quy định như sau:

• Con từ đủ 15 tuổi trở lên có quyền tự mình quản lý tài sản riêng hoặc nhờ cha mẹ quản lý.
• Tài sản riêng của con dưới 15 tuổi hoặc con mất năng lực hành vi dân sự do cha mẹ quản lý. Cha mẹ cũng có thể ủy quyền cho người khác quản lý tài sản của con. Khi con đủ 15 tuổi hoặc khôi phục năng lực hành vi dân sự đầy đủ thì tài sản phải được giao lại, trừ trường hợp cha mẹ và con có thỏa thuận khác.
• Cha mẹ không được quản lý tài sản riêng của con nếu:
  • Con đang được người khác giám hộ theo quy định của Bộ luật Dân sự;
  • Người tặng cho tài sản hoặc để lại tài sản thừa kế theo di chúc đã chỉ định người khác quản lý;
  • Trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
• Nếu cha mẹ đang quản lý tài sản riêng của con nhưng sau đó con được giao cho người giám hộ thì tài sản phải được bàn giao cho người giám hộ quản lý theo quy định.

Như vậy, cha mẹ có được giữ tiền lì xì của con trong các trường hợp sau:

• Con dưới 15 tuổi;
• Con mất năng lực hành vi dân sự;
• Con từ đủ 15 tuổi trở lên nhưng tự nguyện nhờ cha mẹ quản lý.

Ngược lại, con từ đủ 15 tuổi trở lên hoàn toàn có quyền tự quản lý tiền lì xì của mình nếu không có yêu cầu nhờ cha mẹ giữ hộ.

Cha Mẹ Giữ Tiền Lì Xì Của Con Nhưng Không Trả Có Bị Phạt Không?

Việc cha mẹ giữ hộ tiền lì xì của con là hợp pháp nếu nhằm mục đích quản lý tài sản cho con theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, nếu cha mẹ chiếm giữ tiền lì xì của con, không trả lại hoặc sử dụng trái với quyền sở hữu của con thì hành vi này có thể bị xem là bạo lực gia đình về kinh tế theo Điều 44 Nghị định 282/2025/NĐ-CP.

Cụ thể, mức xử phạt như sau:

• Phạt tiền từ 20 – 30 triệu đồng đối với một trong các hành vi:
  • Chiếm đoạt tài sản chung của gia đình hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình;
  • Hủy hoại tài sản chung hoặc tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự;
  • Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức;
  • Cưỡng ép thành viên gia đình đóng góp tài chính vượt quá khả năng;
  • Kiểm soát tài sản, thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo sự lệ thuộc về vật chất hoặc tinh thần.

Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả, gồm:

• Buộc khôi phục tình trạng ban đầu đối với hành vi hủy hoại tài sản (nếu có thể khôi phục);
• Buộc trả lại tài sản đã chiếm giữ trái phép hoặc nộp lại số tiền tương ứng với giá trị tài sản đã tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định cho chủ sở hữu hợp pháp.

Như vậy, trong trường hợp cha mẹ giữ tiền lì xì của con nhưng không trả, tùy từng hành vi cụ thể có thể bị xử phạt hành chính từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng theo quy định hiện hành.

Cha Mẹ Giữ Tiền Lì Xì Của Con Trên Thực Tế Có Bị Xử Phạt Hay Không?

Mặc dù pháp luật đã có quy định khá rõ về quyền sở hữu tài sản riêng của con cũng như chế tài xử lý đối với hành vi chiếm giữ tài sản trái pháp luật, nhưng trên thực tế rất hiếm khi các quy định này được áp dụng đối với tiền lì xì.

Nguyên nhân là trong văn hóa Á Đông, nhiều gia đình vẫn có thói quen để cha mẹ giữ hộ tiền lì xì của con nhằm quản lý, tiết kiệm hoặc sử dụng cho việc học tập, sinh hoạt của con. Trong phần lớn trường hợp, việc cha mẹ giữ tiền đều có sự đồng thuận của con hoặc xuất phát từ mục đích quản lý tài sản vì lợi ích của con.

Do đó, chỉ khi có căn cứ xác định cha mẹ lợi dụng việc quản lý tài sản để chiếm giữ trái phép, xâm phạm quyền sở hữu hợp pháp của con thì mới có thể xem xét áp dụng các quy định xử phạt theo pháp luật.

Nếu quý vị và các bạn còn băn khoăn hoặc có tình huống cụ thể liên quan đến pháp luật, có thể liên hệ với Luật sư 360 theo thông tin được đăng tải trên website và các kênh mạng xã hội chính thức của Luật sư 360. Đội ngũ Luật sư 360 sẽ hỗ trợ, tư vấn chi tiết để giúp bạn hiểu rõ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định hiện hành.

Trân trọng kính chào!